Moet er nog Grieks zijn?

Elk jaar volgen minder leerlingen Grieks. Dat is geen reden om de klassieke taal uit het aanbod te schrappen. ‘Er is nood aan technische profielen op de arbeidsmarkt. Maar sommigen onderschatten hoe nuttig Grieks kan zijn.’Dit schooljaar volgen in Vlaanderen iets meer dan 9.000 leerlingen een richting klassieke talen in hun laatste twee jaar van het middelbaar. Normaal gezien is dat ook de richting waarin ze afstuderen. Maar hun aantal daalt jaar na jaar, terwijl het aantal leerlingen stijgt, blijkt na een schriftelijke vraag van Vlaams Parlementslid Jos De Meyer (CD&V).

Het aandeel van de leerlingen die in het algemeen secundair onderwijs Latijn volgen, daalde in 15 jaar van 19 naar 15 procent. Maar het Grieks heeft het zwaarder. In dezelfde tijd zakte het aandeel van de leerlingen die Grieks volgen van 3 naar 2 procent. Sterft de richting uit?

‘Het klopt dat de leerlingenaantallen voor de klassieke talen teruglopen’, zegt Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V). ‘De populariteit van nieuwe richtingen zoals STEM (Science, Technology, Engineering en Mathematics, red.) verklaart dat deels. Maar Latijn én Grieks hebben nog altijd een belangrijke vormende waarde. Daarom behouden ze in het vernieuwde studieaanbod een vaste stek. Het komt er voor scholen op aan genoeg leerlingen te motiveren en te overtuigen van de waarde van die studierichtingen.’

Het Sint-Lievenscollege in Gent heeft zijn argumentatie klaar. ‘Het Grieks leert leerlingen op een bepaalde manier denken’, zegt Koen Vandamme, de directeur van de tweede en derde graad. Het aantal leerlingen dat in het Sint-Lievenscollege Grieks volgt, bleef de voorbije jaren stabiel. Op 1.000 jongeren gaat het om 60 à 70 leerlingen.

Dat is weinig, maar voor Vandamme is er geen sprake van dat zij Grieks niet meer zouden aanbieden. ‘Samen met Sint-Barbara en Sint-Bavo staan wij daarvoor bekend in de regio. Terwijl andere scholen hun richting Grieks afbouwen, merken wij dat daar veel vraag naar blijft. Grieks geeft een intellectuele bagage.’

Hoog studierendement

Wie in het middelbaar Grieks studeert, doet het gemiddeld genomen bijzonder goed in het hoger onderwijs. Leerlingen Grieks-wiskunde hebben een hoger studierendement dan leerlingen wiskunde-wetenschappen in de rechten, maar ook in de geneeskunde. ‘Volgens sommigen is dat omdat alleen slimme leerlingen voor Grieks kiezen, maar dat is nooit aangetoond’, zegt Mark Janse, professor Griekse taalkunde aan de Universiteit Gent.

Volgens Janse, die medetrekker is van het initiatief Red het Grieks, speelt vooral de opkomst van het STEM-onderwijs de klassieke talen parten. ‘Allerlei acties promoten het STEM omdat er op de arbeidsmarkt nood is aan die profielen. Daardoor komen de klassieke talen in de verdrukking. Alsof leerlingen die voor die richtingen kiezen, niet nuttig kunnen zijn voor de arbeidsmarkt.’

‘Leerlingen die Grieks hebben gevolgd, komen in veel verschillende sectoren terecht’, zegt Janse. ‘Dat is ook logisch. Wie Latijn-wiskunde of Grieks-wiskunde volgt, moet zowel in talen als in wiskunde en wetenschappen goed scoren. Dat maakt het een intellectueel uitdagende richting, want je moet op minder uren meer doen. Bovendien heeft de leerling aan het einde van het middelbaar nog een waaier aan mogelijkheden. Dat is een goede zaak, want veel jongeren weten op hun 18de nog altijd niet wat ze willen doen.’

Jo Heirman, consultant bij Schelstraete Delacourt Associates

‘Het houdt je een spiegel voor’

Bij Jo Heirman bleef het niet bij middelbaar-Grieks. Hij volgde een universitaire studie Griekse taal- en letterkunde en doctoreerde daarna in de Griekse literatuur. Vervolgens zette hij de stap naar Schelstraete Delacourt Associates, waar hij vandaag consultant voor directieprofielen is.

Die overstap is minder eigenaardig dan hij lijkt, zegt Heirman. ‘Het analytische aspect van een studie filologie is nuttig voor wie in consulting stapt. Wie Griekse teksten leest, moet die tot in detail analyseren en interpreteren, waarbij je tussen de regels moet leren lezen. Vandaag ga ik om met mensen en moet ik tijdens interviews ook tussen de regels kunnen lezen. De complexe wereld waarin we leven, is niet zwart-wit, net als de Griekse literatuur.’

‘De studie van het Grieks houdt je ook een spiegel voor. Ze bevat westerse aspecten, maar net zozeer Afrikaanse en Aziatische. Door die cultuur en literatuur te bestuderen stel je je eigen cultuur meer in vraag. In mijn internationale contacten is dat nuttig. Ik moet kunnen openstaan voor andere culturen en ze proberen te begrijpen. Het is sowieso ook nuttig in de maatschappij. We kunnen meer mensen gebruiken die zaken in perspectief kunnen plaatsen.’

Dirk Loeckx, medeoprichter van Epihunter

‘Je leert out of the box te denken’

Dirk Loeckx is burgerlijk ingenieur medeoprichter van Epihunter, een bedrijf dat via technologie epilepsieaanvallen in kaart brengt. Hij wist al van jongs af dat wetenschappen hem meer interesseerden dan talen, maar in het middelbaar koos hij toch voor de richting Grieks-wiskunde. ‘Grieks was een intellectuele uitdaging. Je leert om te gaan met nieuwe dingen en leert out of the box te denken. Vandaag wordt vaak gezegd dat onderwijs nuttig moet zijn en vooral moet zorgen dat we de juiste profielen hebben voor de arbeidsmarkt. En natuurlijk is het belangrijk met techniek in aanraking te komen. Maar een brede vorming en het leren omgaan met een uitdaging is volgens mij als ondernemer even belangrijk.’

Jan Van Lancker, CEO van Uplace

‘Ik heb er nog elke dag iets aan’

‘De apologie van Socrates, de Ilias, de Odyssee. Het Grieks is een cultuurtaal met fantastische verhalen’, zegt Jan Van Lancker, de topman van de projectontwikkelaar Uplace. ‘Grieks studeren maakt ook taalvaardig: je leert een tekst ontleden, verbanden leggen, analyseren en samenvatten. Dat zijn dingen waar ik nog elke dag iets aan heb. Ook de attitude is belangrijk. Een humaniora hoeft voor mij niet per se allerlei weetjes over te brengen, ze moet vooral de juiste attitude bijbrengen. Een Griekse tekst lezen vraagt veel inspanning, wat haaks op de gemakscultuur op de sociale media staat. Net zoals bij sport leert de studie van het Grieks jongeren dat je een inspanning moet doen als je resultaat wil boeken.’ ((WEB) https://www.tijd.be)