Een broertje dood aan exoot

Het ANB bestrijdt al jaren invasieve, uitheemse plantensoorten in ons land. Elk jaar stijgt het budget: van 16.000 euro in 2014 tot 235.646 euro in 2018. Dat blijkt uit een antwoord op een vraag van Vlaams Volksvertegenwoordiger Jos De Meyer (CD&V) aan minister van Natuur Koen Van den Heuvel (CD&V). ‘De bestrijding van exoten moet efficiënter’, vindt De Meyer. ‘De burger moet zich beter bewust zijn van de risico’s. Er moet nog harder ingezet worden op preventie.’  

We blijven invasieve uitheemse soorten kopen, terwijl de overheid ze probeert te vernietigen. ‘Een absurde situatie.’

Amerikaanse vogelkers, rimpelroos, (Japanse) duizendknoop of waternavel: de planten zijn vrij en zonder waarschuwing te koop bij online handelaars. Nochtans proberen verschillende organisaties op gemeentelijk, provinciaal of Vlaams niveau de planten uit te roeien of onder controle te houden. ‘Een absurde situatie’, zegt Xavier Coppens, regiobeheerder van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). ‘We hebben miljoenen gepompt in de bestrijding van de Amerikaanse vogelkers, maar de plant verspreidt zich steeds verder.’

Coppens benadrukt dat het uitroeien van de meeste uitheemse soorten onmogelijk is. Een voorbeeld is de Japanse duizendknoop. ‘Om de plant te vernietigen moet er elke twee weken gemaaid worden. Drie jaar lang. Pas dan is de wortel uitgeput. Een bijna onmogelijke en kostelijke opgave.’ En toch wordt de plant nog vaak gekocht: ‘De bloemen geven veel nectar. Imkers promoten de plant zelfs.’ Het Agentschap merkt dat sommige gebieden na enkele jaren stabiliseren. ‘Op bepaalde plaatsen wordt niet gemaaid, omdat de plant dan vaak nog verder verspreid wordt’, aldus Coppens.

Stijgend budget

Het ANB bestrijdt al jaren invasieve, uitheemse plantensoorten in ons land. Elk jaar stijgt het budget: van 16.000 euro in 2014 tot 235.646 euro in 2018. Dat blijkt uit een antwoord op een vraag van Vlaams Volksvertegenwoordiger Jos De Meyer (CD&V) aan minister van Natuur Koen Van den Heuvel (CD&V). ‘De bestrijding van exoten moet efficiënter’, vindt De Meyer. ‘De burger moet zich beter bewust zijn van de risico’s. Er moet nog harder ingezet worden op preventie.’

De Europese Unie stelde in het verleden al een zwarte lijst op met 37 invasieve exoten. Op de lijst staan 14 planten- en 23 diersoorten. In juni wordt de lijst uitgebreid met een tiental soorten. Het gaat om uitheemse fauna en flora die niet van nature voorkomen in onze contreien en op een of andere manier een gevaar vormen, hetzij voor de natuur, voor de mens of voor de landbouw.

Sinds 2016 heeft Vlaanderen de mogelijkheid om zelf een lijst op te stellen met invasieve uitheemse soorten, maar daar is tot vandaag geen gebruik van gemaakt. Bij het Agentschap voor Natuur en Bos is te horen dat de bevoegde minister wachtte op een uitbreiding van de Europese lijst.

Canadese gans

Zo’n Vlaamse lijst zou handig kunnen zijn, want ook het INBO, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, en de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) zien steeds meer invasieve uitheemse soorten opduiken. ‘Ze vormen een steeds groter gevaar voor de biodiversiteit’, zegt Koen Van Muylem, woordvoerder van het INBO. ‘Onderzoek over de Canadese gans, een invasieve exoot, toont ook aan dat de kosten om het dier te bestrijden niet opwegen tegen de mogelijke schade wanneer we laten betijen. Uitroeien zal niet meer lukken, maar de populatie onder controle houden levert resultaat op.’

Katrien Smet van de VMM bevestigt dat ook bij hen de bestrijding van exoten langs waterlopen een toenemende uitdaging vormt. ‘De populaties berenklauw en reuzenbalsemien zijn nog steeds aanzienlijk. Ze bestrijden is zeer arbeidsintensief.’ Elk jaar wordt gemiddeld 109.000 euro ingezet voor de bestrijding. Dat is exclusief personeelskosten. Daarnaast worden ook nog werken uitbesteed voor zo’n 150.000 euro.’ (De Standaard, Klaas Maenhout)