Scholen kunnen schulden niet meer betalen

AFBETALING OUDE BOUWLENING IS STROP

Voorlopig voert de Vlaamse overheid een gedoogbeleid en past ze bij als de scholen niet meer kunnen afbetalen

Negen scholen betalen hun bouwlening niet meer af. Nog andere vrije scholen kampen met afbetalingen die zwaarder uitvallen dan verwacht.

Scholen die in de jaren zeventig en tachtig grote leningen hebben afgesloten voor bouwprojecten, zitten vandaag met de strop van zware afbetalingen. 'Het slokt al hun werkingsmiddelen op', zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Jos De Meyer (CD&V), die de kwestie aankaart bij minister van Onderwijs Pascal Smet (SP.A). Het zijn vooral de vrije scholen die worstelen met het probleem.

In negen dossiers is er sprake van (gedeeltelijke) staking van betaling. Het gaat onder meer om twee scholen in Oostende, een in Antwerpen, een in Vlaams-Brabant. Er zit ook een methodeschool bij. De scholen zelf schrikken ervoor terug hiermee naar buiten te komen. Ze zijn bang dat ouders hun kinderen niet meer zullen inschrijven als er financiële problemen zijn.

Dis Van Berckelaer, onderwijsgedelegeerde van het bisdom Antwerpen, heeft weet van verschillende scholen die in de rats zitten: 'Als je het gros van je werkingsmiddelen aan een afbetaling moet spenderen schiet er niet veel over voor krijt, papier of verwarming. Daarom hebben we in het bisdom een solidariteitsfonds in het leven geroepen om de lasten te verdelen. 'Als een schoolbestuur niet meer kan betalen, past de Vlaamse overheid tijdelijk bij. Strikt gezien kan ze werkingstoelagen opvorderen of beslag leggen op onroerend goed, maar voorlopig voert de overheid een gedoogbeleid.

Tussen 1973 en 1989 konden scholen putten uit een Nationaal Waarborgfonds voor Schoolgebouwen (NWF). Dat gaf een staatswaarborg en rentesubsidies. Het schoolbestuur betaalde het kapitaal terug en een interest van 1,25 procent. De rest werd door de overheid bijgepast. De leningen liepen dertig, veertig jaar.

Toen gingen ze ervan uit dat het af te betalen bedrag - dat jaarlijks oploopt - door de inflatie verteerbaar zou blijven. Dat is helaas anders uitgedraaid. Ook de verhoopte indexering van de werkingsmiddelen is tegengevallen. Vandaag loopt het deel dat de school zelf moet ophoesten (te) hoog op. De gezamenlijke schuldenberg bedroeg eind 2010 ongeveer 214 miljoen euro.

Sommige scholen hebben een spaarpot. Andere denken aan een fusie. Of ze gaan middelen sprokkelen. 'Maar hoe maak je ouders warm om in de portemonnee te tasten voor de betaling van een gebouw dat er al twintig jaar staat en eigenlijk al aan renovatie toe is?' zegt Dirk Vanstappen van de Dienst Investeringen van het Katholiek Onderwijs.

Binnenkort vertrekt een brief van het Vlaamse ministerie van Onderwijs naar het federale ministerie van Financiën met de vraag samen een oplossing te zoeken. Al in 2003 boog een intergouvernementele werkgroep zich over de zaak, maar een oplossing is er nog niet. Een uitweg kan erin bestaan dat afbetalingsperiode verlengd wordt en dat het af te betalen bedrag niet meer kan aangroeien. (De Standaard, Tom Ysebaert)